Kwaliteitscriteria
Binnen het Jenaplanonderwijs zijn kwaliteitscriteria geformuleerd waar elke Jenaplanschool zich aan zou kunnen (zou moeten) spiegelen.
Een Jenaplanschool houdt rekening met verschillen tussen kinderen.
Geen enkel kind ontwikkelt zich hetzelfde. Dit begint al bij de geboorte. Gewicht en lengte van een baby zijn immers belangrijke gespreksonderwerpen voor de kraamvisite. Kinderen leren vervolgens op verschillende leeftijden zindelijk worden, lopen en fietsen. Op school kan dus niet elk kind op hetzelfde moment op bladzijde veertien van hetzelfde rekenboek beginnen. Kinderen ontwikkelen zich immers verschillend. Natuurlijk moeten kinderen aan het eind van de basisschool wel de benodigde bagage hebben om naar het voortgezet onderwijs te kunnen. Op een Jenaplanschool probeert men door differentiatie rekening te houden met het de ontwikkeling van individuele kinderen. Vanuit een stuk begeleiding wordt getracht het kind te begeleiden in een stuk ontwikkeling. Hierbij is het niveau van de groep of de methode van secundair belang. Door het kind op het eigen niveau aan te spreken - en dus het wegvallen van groepsdruk en minderwaardigheidsgevoelens - komt het kind meestal veel verder met de leerstof.
Een Jenaplanschool houdt rekening met een totale ontwikkeling van kinderen.
Binnen het Jenaplanonderwijs is veel aandacht voor 'leer'vakken als rekenen, taal en lezen. Daarnaast wordt binnen het activiteitenplan bewust en ritmisch aandacht besteed aan andere zaken. Aspecten van zelfstandig werken, samenwerken, musische en creatieve vorming, sociaal-emotionele ontwikkeling en probleemoplossend leren hebben ook een duidelijke plaats binnen het lesprogramma.
Een Jenaplanschool is ervaringsgericht.
Binnen het onderwijs wordt getracht om kinderen zoveel mogelijk 'leerervaringen' op te laten doen. Door 'beleving' en 'ervaring' leren kinderen meer en beter. Zo wordt tijdens de lessen wereldoriëntatie geprobeerd om de kinderen zoveel mogelijk in aanraking te laten komen met de 'echte' wereld. Excursies en uitstapjes komen dan ook regelmatig voor.
Een Jenaplanschool is een wereldoriënterende school.
Wereldoriëntatie is een belangrijk vakgebied binnen het Jenaplanonderwijs. Binnen thematische projecten komen kinderen met veel nieuwe kennis in aanraking. Beleven en ervaren zijn belangrijke uitgangspunten bij het verwerven van nieuwe kennis. Ook het toepassen van reeds geleerde vaardigheden en kennis krijgt hierbij de nodige aandacht.
Op een Jenaplanschool leren kinderen van en met elkaar.
Op een Jenaplanschool zitten kinderen van verschillende leeftijden bewust bij elkaar in de groep. Meestal zijn dit 'stamgroepen' van twee of drie leerjaren. Buiten schooltijd spelen kinderen van vier jaar immers ook niet alleen maar met andere kinderen van vier jaar. Dan 'leren' ze van oudere kinderen die vaak al veel meer durven en kunnen. Ook voelen 'oudere' kinderen zich meestal al een beetje verantwoordelijk voor 'jongere' kinderen. Binnen een 'stamgroep' komt een kind als jongste binnen. Dit kind zal dan vaak hulp moeten vragen. Na een aantal jaren wordt het kind vanzelf oudste binnen een 'stamgroep'. Dan zal dit kind vaak hulp moeten verlenen. Binnen een gezin blijft een kind altijd oudste of jongste. Binnen een stamgroep is dat niet het geval. Daar leren kinderen veel van!
Een Jenaplanschool wil een leef- en werkgemeenschap zijn.
Ouders, leerkrachten en kinderen vormen samen de school. Vanuit deze 'leef- en werkgemeenschap' hebben ze duidelijk met elkaar te maken. Daar wordt dan ook bewust mee omgegaan. Kinderen leren dat ze zich verantwoordelijk moeten voelen voor anderen. Groepsregels kunnen hierdoor na onderling overleg worden aangepast. Binnen vieringen leren kinderen met respect naar elkaar te kijken en voelen ze zich verantwoordelijk voor een eigen 'optreden’. Daarnaast worden ouders duidelijk betrokken bij het onderwijs. Vele activiteiten kunnen zonder ouders immers niet worden uitgevoerd. Vanuit werkgroepen, waarin ouders en leerkrachten zitten, worden vele activiteiten en festiviteiten gezamenlijk voorbereid en aangestuurd.
Jenaplanonderwijs is zinzoekend onderwijs.
Kinderen gaan gemotiveerd met iets bezig als ze er zelf betekenis aan kunnen geven. Binnen het Jenaplanonderwijs proberen we leersituaties te creëren waar kinderen ‘betekenis’ aan kunnen geven. Oudere kinderen wordt geleerd om ‘zinvol’ en ‘onderzoekend’ met hun tijd om te gaan. Tijdens een ‘blokuur’ kunnen kinderen kiezen uit veel ‘zinvolle wereldorienterende activiteiten’. Kinderen worden dan begeleid in hun keuze en aanpak. Tevens worden de regels binnen een stamgroep voor een deel samen met kinderen bepaald. De regels krijgen hierdoor een duidelijke bedoeling en worden als zinvol ervaren.
